U maju mesecu 2016. godine izašlo je peto izdanje knjige Pavla Šosbergera

„OSNOVNI POJMOVI JEVREJSKIH OBIČAJA I RELIGIJE“

Knjiga se može kupiti kod izdavača Merkur Impex DOO

Informacije na 063/524-151

  1. Aktivnosti opštine
  2. Tekući mesec u jevrejskoj istoriji
Program za JUNI 2016. godine  
 

Ponedeljak, 13. jun u 18 časova - Obeležavanje praznika Šavuot.

 

Utorak, 14. jun Koncert u Sinagogi – Koncert grupe Gulaza iz Izraela.

„Gulaža“ otkriva slušaocima fascinantan svet tradicionalnih jemenskih pesama u kojima se opisuje marginalizovan položaj žena u jemenskom društvu. Ove pesme su dugo bile skrivane i prenosile su se isključivo usmenim predanjem – s kolena na koleno, odnosno s majki na ćerke. Polazeći od jevrejske tradicije donete iz Jemena, muzički jezik ovog ansambla, ipak je prilagođen savremenom slušaocu, kombinujući jemenske melodije s afričkim ritmovima, džez i klasičnim elementima.

U NAJAVI

Mesec Sivan je treći po redu u jevrejskom kalendaru. Pošto ima 30 dana naziva se punim mesecom (hebrejski "male") a 6. i 7. dana obeležavamo praznik Šavuot.

Dva odlučujuća događaja u jevrejskoj istoriji jesu IZLAZAK odnosno bekstvo Jevreja iz egipatskog ropstva, koje obeležavamo praznikom Pesah i PRIMANJE TORE (Zakona, odnosno 10 božijih zapovesti) koje obeležavamo praznikom Šavuot, pa su zbog toga ova dva praznika usko povezana. Šavuot se ponekad naziva još i Atzeret Pesach (zaključenje Pesaha), jer cilj Izlaska i jeste bilo davanje Tore jevrejskom narodu - Bog je izveo Jevreje iz Egipta i oni će biti njegov izabrani narod, sveti i odvojeni od paganskih kultura oko njih.

Centralna ličnost ovih događaja jeste Mojsije i on je imao dvostruki zadatak: fizičko i duhovno oslobođenje jevrejskog naroda. Ovo drugo bilo je znatno teže. Za Jevreje je putovanje iz Egipta na Sinaj radi primanja Tore predstavljalo duhovni preobražaj i svakim danom se, tokom tog sedam nedelja dugog putovanja, povećavala količina duhovne nečistoće koja je izbacivana iz njihovih duša. Na spasenje Jevreja iz egipatskog ropstva istovremeno se gleda i kao na raskid sa paganskim idolopoklonstvom. Šavuot se ponekad smatra i danom kada je rođen judaizam (koji se često naziva i Mojsijeva vera). Iako Mojsije nije bio prvi zakonodavac u istoriji čovečanstva, zakonodavstvo vezano za Mojsija, zahvaljujući Bibliji, izvršilo je uticaj na formiranje pravnih načela mnogih kasnijih naroda, kao i evropske civilizacije.

Više o prazniku Šavuot, Tori i jevrejskoj veri možete pročitati na ovim stranicama u odeljku o praznicima.

HRONOLOGIJA DOGAĐAJA U VREME PRIMANJA TORE, PREMA BIBLIJI:

Šest nedelja nakon što su izašli iz Egipta, 1. Sivana 1313. godine PNE, jevrejski narod je stigao do planine Sinaj, ulogorio se u njenom podnožju i počeo pripreme za primanje Božjih Zakona. Zbog njihove iscrpljenosti, Mojsije se na danasnji dan nije obraćao jevrejskom narodu. U jevrejskom kalendaru 2. Sivan (1313. godine PNE) označen je kao "Dan razlikovanja". Toga dana Bog je rekao Mojsiju (nakon što se Mojsije prvi put popeo na planinu) da prenese poruku Izraelcima da će sav jevrejski narod biti njegov (Božji) izabrani i sveti narod, odnosno "kraljevstvo sveštenika". Bog je 3. Sivana (1313. godine PNE) dao uputstva Mojsiju da postavi granicu (označi štapom liniju u pesku) pored koje će se okupiti sav narod, upozoravajući da tu granicu ne smeju preći. Dva dana pre otkrivanja na Sinaju, 4. Sivana (1313. godine PNE) Mojsije je zapisao prvih 68 poglavlja Tore (od Genesis 1:1 do Exodus 24:4). Jevrejski narod se 5. Sivana (1313. godine PNE) u podnožju planine Sinaj obavezao da će "čuti i uraditi sve što Bog izgovori". Sedam nedelja nakon Izlaska, 6. Sivana (1313. godine PNE), Bog se otkrio na planini Sinaj. Sav jevrejski narod, oko 600.000 duša, "kao i duše svih budićih generacija Jevreja", čulo je proglašenje prve dve od deset zapovesti dok je preostalih osam jevrejskom narodu preneo Mojsije. Nakon otkrivanja, Mojsije se popeo na planinu Sinaj gde će provesti 40 dana primajući preostali deo Tore. Za vreme postojanja Svetog hrama u Jerusalimu, svi odrasli Jevreji su bili u obavezi da idu na hodočašće u Jerusalim i da Hramu prinesu žrtve a 12. Sivan je, u jevrejskom kalendaru, poslednji od 7 dana predviđenih za prinošenje žrtvi. Pesah, koji je takođe hodočasni praznik, traje sedam dana dok Šavuot traje (u Izraelu) samo jedan dan - otuda šest dodatnih dana za ispunjenje ove obaveze.

Tačno 150 dana nakon prestanka velikih kiša (posle Potopa), 1. Sivana (2105. PNE), "razbesnele vode koje su prekrile lice Zemlje" počele su da se povlače, brzinom od jednog lakta svaka četiri dana (Prva knjiga Mojsijeva, Berešit odnosno Genesis, 8:3).

U svom pohodu ka Jerusalimu, 3. Sivana (68. godine NE) rimski car Titus Flavius Vespasianus pokorio je Jerihon i masakrirao sve njegove stanovnike.

Kralj David, potomak Jude (sina Jakoba i Rut, Moavke koja je prešla u Judaizam) umro je 6. Sivana 837. godine PNE, u 70-toj godini života. Kralj Izraela, nasledivši Samuila, postao je 878. godine. Svi budući legitimni kraljevi Izraela biće Davidovi potomci a to se odnosi i na Mesiju, koji će obnoviti njegovo kraljevstvo. Kralj David je vodio mnoge ratove proširujući granice Izraela. Pripremio je temelje za Sveti hram, koji će izgraditi njegov sin, kralj Solomon. Bio je na čelu Sanedrina, vrhovnog rabinskog suda. Sastavio je Knjigu Psalmi, koja je već 28 vekova otelotvorenje žudnje, tuge i radosti jevrejskog naroda.

Nemački car Maksimilijan naredio je 1509. godine, da sve jevrejske knjige u gradovima Kolonji i Fankfurtu budu uništene, po zahtevu Feferkorna, baptiziranog Jevrejina, koji je trvdio da je jevrejska litetarura uvredljiva za hrišćanstvo. Nakon što su Jevreji apelovali na cara da preispita svoju naredbu, on je ovlastio Johana Reuchlina, čuvenog nemačkog naučnika, da istraži zahteve Jevreja. Njegov izveštaj je bio pozitivan pošto je samo nekoliko knjiga proglašeno uvredljivim dok su sve ostale, sa stanovišta teologije i nauke, proglašene vrednim i značajnim. Car Maksimilijan je poništio svoj edikt 14. Sivana 1510. godine.

Juda, četvrti sin Jakoba i Lee, rođen je 15. Sivana 2196. godine (1565. PNE). Umro je u Egiptu, na isti dan 1466. godine PNE u svojoj 119-toj godini. Odigrao je ključnu ulogu u prodaji svog brata Josifa u ropstvo ali i kasnije, kada je predvodio svoju braću u pokušaju da ga pronađu i oslobode ropstva. Na samrtnoj postelji, Jakob je odredio Judu kao svog naslednika. Juda je imao pet sinova a njihovi potomci su formirali pleme Judino, najbrojnije i najprestižnije među svih 12 plemena. Nakon smrti kralja Solomona (797. godine PNE), jevrejski narod se podelio u na dva carstva. Deset plemena je formiralo kraljevinu Izrael, na severu, sa Samarijom kao prestonicom. Samo su plemena Judina i Benjaminova ostala verna Solomonovom sinu Rehavamu i formirala kraljevinu Judeju, koja je okruživala svoju prestonicu Jurusalim. Kasnije, kada su severnu kraljevinu okupirali Asirci, deset tamošnjih plemena je proterano. I stanovnici Judeje su proterani (u Vavilon) ali su se kasnije vratili u Jerusalim i obnovili Sveti hram. Vremenom, termini "Judejski" i "Jevrejin", koji su se odnosili na pripadnike Juding plemena, postali su sinonom za pripadnika Izraelskog naroda i odnosili su se na sve potomke svih dvanaest plemena, odnosno na jevrejski narod.

Sedam meseci nakon potopa (i 17 dana nakon smirivanja voda koje su prekrile površinu Zemlje), Barka koja je zaštitila Nou, njegovu porodicu i pripadnike svih životinjskih vrsta stigla je na svoje odmorište, do vrha (još uvek potopljenje) planine Ararat 17. Sivana 2105. godine PNE.

Vlasti Španije su 18. Sivana 1967. godine odobrile zakon kojim se garantuju verske slobode španskim Jevrejima i pripadnicima drugih manjina. Od 1492. godine juadizam je zvanično bio zabranjen u Španiji, iako se ovaj zakon nije primenjivao već izvesno vreme, pre njegovog zvaničnog ukidanja.

next
prev

Prethodne aktivnosti

www.jons.rs

Jevrejska opština Novi Sad, Jevrejska 11, 21000 Novi Sad
E-mail: jonovisad@sbb.rs
tel/fax: 021 423 882; 021 6 615 750
radno vreme 08 - 14